Ảnh: Sưu tầm

THAN THÂN
Tác giả: Tú Xương
Kể đã ba mươi mấy tuổi rồi,
Tôi ngồi tôi nghĩ cái thằng tôi.
Mấy khoa hương thí không đâu cả,
Ba luống vườn hoang bán sạch rồi.
Gạo cứ lệ ăn đong bữa một,
Vợ quen dạ đẻ cách năm đôi.
Bắc thang lên hỏi ông trời nhẽ:
Trêo ghẹo người ta thế nữa thôi?

(Hoạ bài THAN THÂN của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
THÂN TRÂU
Sáu mươi kể cũng đã già rồi
Biết có ai từng ngó đến tôi
Đương chức thu nhiều thì khá chút
Về hưu nhận giảm cũng nghèo rồi
Tiêu pha ngày ấy chi còn nửa
Ăn uống bây giờ trả gấp đôi
Muốn sống cho thơm làm bảo vệ
Thân trâu cày tiếp chứ chưa thôi
9/7/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

THƯƠNG VỢ
Tác giả: Tú Xương
Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên, hai nợ, âu đành phận,
Năm nắng, mười mưa, dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc:
Có chồng hờ hững cũng như không!

(Hoạ bài THƯƠNG VỢ của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
THƯƠNG VỢ
Vợ đảm luôn băng núi, lội sông
Hay làm việc nặng cốt thay chồng
Siêng năng cố gắng, dang trời hạ
Biếng nhác chưa từng, né tiếc Đông
Khó mấy không lùi mong toại nguyện
Khổ nhiều phấn đấu quyết thành công
Nhà tôi thế đấy thương thương lắm
Ai khiến bạo hành cũng nói không
8/7/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

BỢM GIÀ
Tác giả: Tú Xương
Thầy thầy tớ tớ, phố xênh xang,
Thoạt nhác trông ra ngỡ cóc vàng.
Kiện hết sở Tuần, vô sở Sứ
Khi thì thầy số, lúc thầy lang.
Công nợ bớp bơ hình chúa Chổm,
Phong lưu đài các giống ông hoàng.
Phong lưu như thế phong lưu mãi
Điếu ống, xe dài độ mấy gang ?
Tú Xương

(Hoạ bài BỢM GIÀ của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
BỢM GIÀ
Bộ dạng nghênh ngang cẳng cứ xang
Ngón tay, trên cổ rực toàn vàng
Vợ không, rửng mỡ ưa ôm ấp
Nhà có, hoang đàng thích ngủ lang
Ăn nói hàm hồ không lịch sự
Kiểu đi xấc xược kém đàng hoàng
Già mà bặm trợn như du đãng
Ngữ ấy có ngày miệng bị gang
7/8/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

BẮT ĐƯỢC ĐỒNG TIỀN
Tác giả: Tú Xương
Đầu năm ra cửa được đồng tiền
Nào có cầu đâu, được tự nhiên
Ý hẳn nhà nho sang vận đỏ
Hay là con tạo thử người đen
Muốn đem trả nợ đòi nhà lại
Hay để làm lương giúp nước liền
Của cải vua ta đâu sẵn thế
Chữ đề Tự Đức hãy còn nguyên

(Hoạ bài BẮT ĐƯỢC ĐỒNG TIỀN của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
ĐỒNG TIỀN
Tất cả những ai nói tới tiền
Là ham, chuyện đó lẽ đương nhiên
Nhà chùa cũng đặt hòm công đức
Quan chức lén bày khoảng quỹ đen
Kẻ trộm gặp thời vơ vét sạch
Ăn mày bố thí cảm ơn liền
Tham lam quan chức vô nhà đá
Hoặc đuổi về vườn nhận chữ: nguyên
7/8/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

BUỒN THI HỎNG
Tác giả: Tú Xương
Bụng buồn còn muốn nói năng chi ?
Đệ nhất buồn là cái hỏng thi.
Một việc văn chương thôi cũng nhảm,
Trăm năm thân thế có ra gì!
Được gần trường ốc vùng Nam Định,
Thua mãi anh em cánh Bắc Kì.
Rõ thực nôm hay mà chữ tốt,
Tám khoa chưa khỏi phạm trường quy.

(Hoạ bài BUỒN THI HỎNG của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
TỆ NẠN TRONG THI CỬ
Nhà khó lên đường chẳng có chi
Đói meo mà cũng phải đi thi
Cô chiêu dốt đặc không làm được
Cậu ấm ngu ngơ có biết gì
Phận kiết thân lo không chạy chọt
Thân cô tự lập chẳng cầu kì
Bài làm rất tốt nhưng rơi bịch
Cũng bởi điểm – tiền họ đã quy
8/7/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

CON BUÔN
Tác giả: Tú Xương
Ai đấy ai ơi khéo hợm mình!
Giàu thì ai trọng, khó ai khinh ?
Thằng Ngô mất gánh, say câu chuyện
Chú lái nghiêng thoi mắc giọng tình
Có khéo có khôn thì có của,
Càng già càng trẻ lại càng xinh.
Xuống chân lên mặt ta đây nhỉ ?
Chẳng biết rằng dơ dáng dại hình!

(Hoạ bài ĐI BUÔN của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
BUÔN GIAN BÁN LẬN
Con người rất muốn của về mình
Giàu có làm cha, khó họ khinh
Bán lận lọc lừa, đâu viện lý
Buôn gian bắt chẹt chẳng vì tình
Bạc tiền rủng rỉnh cho đào đẹp
Của cải dồi dào lấy vợ xinh
Ma mãnh đi buôn thì lãi lớn
Mai về âm phủ chịu hành hình
8/7/2021
Tú Sụn

Ảnh: Sưu tầm

DẠI KHÔN
Tác giả: Tú Xương
Thế sự đua nhau nói dại khôn,
Biết ai là dại, biết ai khôn.
Khôn nghề cờ bạc là khôn dại,
Dại chốn vẵn chương, ấy dại khôn.
Này kẻ nên khôn đều có dại,
Làm người có dại mới nên khôn.
Cái khôn ai cũng khôn là thế,
Mới biết trần gian kẻ dại khôn.

(Hoạ bài DẠI KHÔN của Tú Xương – hoạ nguyên vận)
DẠI KHÔN
Nhân gian lắm kẻ ỷ mình khôn
Nắm chức lộng hành để tỏ khôn
Ỷ thế cậy khôn, khinh nó dại
Dựa quyền lừa dại, nói mình khôn
Vờ khôn cởi cổ bao thằng dại
Giả dại đè đầu mấy đứa khôn
Nói dại mà khôn là đúng thế
Thằng khôn nhận dại chính là khôn
8/7/2021
Tú Sụn